TOP 

Rezension von Erhard Brüchert 

Hans-Hermann Briese hett sük sülvst un sien Frau Beate to de Golden Hochtied in Nörden en besünner Geschenk maakt: He hett en neje Lyrik-Band herutgeven – mit Widmung: „To uns Golden Hochtied för de Famielje, Frünnen un Nahbers“. Beate Briese hett dat smucke Book mit moje Biller utsmückt. Dat Book is in de Diesel-Verlag, un dorum woll ok för uns, nich blots för de Nahbers, herutkomen. In de Gedichten van Briese is sien Frau ok faken to hören un to marken – man nich overall. Un dorm is disse Lyrik ok keen fierlik Golden-Hochtieds-Lyrik, nee, se is en Levenslyrik van Dr. Hans-Hermann Briese un Dr. Beate Briese – van Frau un Mann, de so as de twee Seilschipps in een mooi Gedicht van Conrad Ferdinand Meyer („Zwei Segel“) mit glieke Wind en Leven lang tosamen seilt sünd.

 

Siet 2003, siet „Ik loop mien Dag vörut“ hett Briese keen Lyrik-Band mehr rutgeven – un nu is „Woordensnieder“ dor. Dat Titelbild van Uda Krull ut Hambörg (fröher Aurich) gifft de Richt vör: De Leser kickt von boven up sess Chirurgen an een Operations-Disk, allens heel „verfremdet“ – van de Doktoren sünd blots de wittmützt Koppen un de grön verkittelden Schullern to sehn. Se kieken all heel kunzentreert up en gröön Disk or Deck mit Quadraten. Un dor unnern de Titel „Woordensnieder“. Is dat nich en akkuraat Titelbild för HH Briese, de as Arzt un Poet in Oostfreesland siet fieftig Jahren twee Leven hett? Nee, egentlik dree Leven: dat darde is dat Leven mit sien Frau Beate, de vör haast söventig Jahren as Flüchtlingskind ut Schlesien na Oostfreesland komen is. Un nu hebben de beid ok al Enkelkinner: kiek di de Anthologie „Ruugfröst / Sötesnuut“ van 2011 an, ok mit moi Biller van Beate Briese. In all van sien Gedichten leggt Briese de oostfreeske Woorden sotoseggen up en lyrischen Operationsdisk. Dor snidd he se ut un up un sett se in freei rhythmiske „Zeilenkompositionen“ weer tosamen.

He deit dat in de neei Band in sess Delen: Tweespraak / Woordensnieder / Levensstörm / Klören / Schüld / Zyklen. De meesten Gedichten sünd in Vers- un Strophenform freei un stark verkört, up de Punkt brocht. De meesten ok ahn Rieme - wenn he will, kann HH dat avers ok. Dat „lyriske Ich“ is överall to marken, man nich so, dat Briese sien heel Binnen- un Eheleven rutwiesen müss – so as up de Couch van Siegmund Freud. Nee, en starke un grote Siet van disse oostfreeske Lyrik is, dat se van een Subjekt utgeiht un up de wiede, objektive Sicht van Leven, Leevde, Dood, Schüld, Sellskupp un ok Geschichte in de verleden Jahrteinte in Düütsland un sogaar in de Welt kieken deit. Dat kann een goot sehn bi de Gedichten: „Levenstied“ / „Up de Bahn“ / „Du sallst di keen Bild maken“ / „Amor“ / „Totaal“ / „Globaal“ / „Nationaal“ .

Dat Gedicht „Woordensnieder“ – sotoseggen dat Leit-Gedicht in dat neje Book - mag even för all dat stahn, wat Briese an grote, lyriske Kunst uptowiesen hett:                       

Woordensnieder

Ik snie herut
Wat di besehren deit,
De Woordenswunnen:
De Doovkopp, Schietkeerl
In de Buhlen,
De Glasaap, Suffkopp
In de Drulen.
Ik laat utblöden;
Dat Gift flütt ut:
De Saftsack, Slappsteert.
Raak ok de Schimp,
De achter d´ Rügg
In d´ Pitt di truff:
Du Swien, du Spucht,
Du Satan, Hex.
Ik naih dien Wunnen dicht
Un sluut de Huud;
Plant stiekum Chip mit Code
Un bind di so up ewig
An dien Erbarmer.                                  

Dat Verkörten: „Woordenswunnen“ sünd hier eenfach uptellt, de van de „Woordensnieder“ – un dat is ja woll de Poet as Chirurg, ok „dien Erbarmer“ – ut de Liev herut sneden word, ut de „Buhlen“ un de „Drulen“ herut. Un dat sünd all disse malle „Woorden“, disse malle „Wunnen“: „Doovkopp, Schietkeerl, Glasaap, Suffkopp, Saftsack, Slappsteert, Swien, Spucht, Satan, Hex…“

Dat Verknappen: Dor bruukt dat gaar nich seggt worden, worum un in welke Tosamenhang, in welke Levenslaag or in welke Lievlieden disse Woorden/Wunnen in de Welt komen sünd. Se sünd dor, un de „Woordensnieder“ will se weg maken – mit Recht… he will villicht de Welt verbetern, so as de Chirurg de Liev. In de Gedichten van Briese word vööl verknappt, in Woorden or in Satzdelen blots andüdd, mennigmoal ok verklausuleert, verstoken, mit Woorden speelt of ole, oostfreeske Woorden weer an d´ Lücht brocht.

Dat Andüden: De rhythmische Verse sünd heel kort, Riem un Strophenform is nich nödig – man, een Geschicht, een Vertellen löppt doch in so korte Lyrik of: dat Malle is nu maal in de Welt: dat Lieden an d´ Liev un ok an de Mitminschen, dat ok in Geheem („achter d´ Rügg“) in malle Woorden oflopen kann; villicht in Sellskup, Politik, Geschäften – avers seker ok in ´t Private un scheev lopen Fründskuppen.

Dat Medizinische: Beate un HH Briese sünd beid Doktoren – un se könen ok Gedichte schrieven un herutgeven. Un dat wiest ok disse Gedicht akkuraat up, haast naturwetenskupplik: „ik snie herut…“ / „ik laat utblöden…“ / „ik naih dien Wunnen dicht…“ / „un sluut de Huud…“ / „Plant stiekum Chip mit Code…“ 

Dat Anproten van Patient / Leser / Minschen: Dat „lyriske Ik“ is alltied dor, de Dichter/Mediziner versteekt sük nich un proot de Minschen/Patienten ok kant un klaar an: „…wat di besehren deit“. He will uns – Leser, Minsch, Patient – dorup henwiesen, wat leeg is in de Welt, in de Sellskupp, in uns Leven, an uns Liev. Dat deiht HH denn ok noch besünners in de Kapitel „Levensstörm / Schüld / Zyklen“.

Dat Nadenken: Mennigmol sünd de Gedichten van Briese overs ok in Delen en Raadsel,  hier to ´n Bispill de Sluss: „Un bind di so up ewig / an dien Erbarmer.“ Is de „Erbarmer“ de Chirurg, de Poet of… Gott, de Allmachtige?

Summa Summarum: Dat Dübbel-Woord „Woorden-Snieder“ is de beste Metapher för dat Dübbel-Leven van Hans-Hermann Briese as Chirurg un Lyriker.

„Woordensnieder“, Plattdüütsch Lyrik van Hans-Hermann Briese, mit Biller van Beate Briese, 2012 Diesel-Verlag Emden, 130 S.   ISBN 978-3-93- 48 35 – 15 –3